https://mab.to/t/SwKkaXODTVE/eul
https://we.tl/t-AmTnLyPWs28CGfQL
https://maps.app.goo.gl/Y4eFCc7cKVvDkdyH8
49.2654974N, 24.6847537E
https://www.facebook.com/share/p/1EbsJ6MEif/
http://brunoschulzfestival.org/index.php?tpr=news&id=305
https://polski.mapywig.org/viewpage.php
№32 ЄДИНИЙ СПІЛЬНИЙ ШАНС
Прийми преображенне: З НІЧОГО Він створив УСЕ.
Пізнай непізнавальне: нема початку і нема кінця -початок ВСЕ, кінець УСЕ; нема потилиці, нема лиця, немає щасть, сторін, марнот, благ, вороття... Оте курча, пухнате і пусте, що мов планета надимає груди поточний збій воно метаморфоз яйця... Зітхни зі мною, друже, в унісон: подвоєні моє й твоє серця -єдиний сплеск, єдиний шанс, примітний для Творця, -наш спільний знак на овиді протяжному Він ласкою не обмине: в завітний час, переливаючи Усе невдячне, невгамовне, безоглядне аж по вінця, проллє укупі з нами у фатальну чашу зі щербиною... Не бійся, друже, тої повноти, бо побратимами Він у спасенне нас із чаші виплесне...
№29 ЩО Вчиниш 2
Любомр
Чому стоїш здалека, ховаєшся підчас скорботи? *
Коли руйнуються основи, що здатний праведник вчинити? **
Чи ладен, відчайдушний, жалом пекучим світ збудити, скривавленим собою міць непоборну розколоти,
зламати дно, кінець невідворотний застопорити ганьби сум'ять розпалених раменами попеченими охопити, чи кривд людських лік безкінечний зупинити, ЩО може праведник без тебе, Творче, скоїти?
Невже пошлеш його марною жертвою на сліпе мирське побоїще, вінок відкритих ран нестерпних оцтом обмочити і сукровицею хіба велиш йому себе зцідити?...
Чи, може, судиш віру, і надію, і любов стократ йому подвоїти...
№8 ГЕНІЙ І ЛЮДСТВО
Чи я обмину тебе, чи ти обминеш мене -
ми зустрінемось обов'язково, сповна станеться наша зустріч — неминуча, гучна, мовчазна, сподівана- несподівана, важна — неважна, ні назавжди, ані така, що промине
що затвердне як слід, як промінь мигне, і протаранить тінь, зійде із човна і вибілить сніг, визирне із вікна і напустить ману, панічну немов луна...
Що об камінь наріжний гарячу стопу спіткне.
Станеться все. Невідомо одне:
ЩО ЗУСТРІЧ СЯ І ЧИЯ СПІТКНЕТЬСЯ СТОПА?
№13 ПОВЧАННЯ ХТИВОСТІ
Краще хай загине один твій суглоб, ніж тобі загинути. В'язка бо спокута, неприступний причал по зворотному боці тривання, де чорніє погаслий маяк, де тлінність скали, остання із пісень континенту мовкне, стебло марної рослини і без вітру даремно тремтить. Втішайся, що Батьківщину тобі не покинути, сердешну Вітчизну, приступну прибоям спокус, невдач, вагання, любу й болючу не всі твої намагання жити сповна; лише ТУТ потрапиш поринути у подиву гідну повинність твою винно-невинну, лише ТУТ квітує мета за барикадами спотикання, лише ТУТ вибір твердому тобі подаровано. Оберігай, молодче, старання щоб навпростець у пастку тіло своє дебеле не кинути.
№19 ЛЮДство МЕСІЯ
Ти в зоні ризику, месіє, та все ж - легка твоя стопа, і жадібний твій зір ковзає по стигматах, як по глянці, як в материне лоно, так опускаєшся у ніч, щоб виринути вранці, в твоїм степу приручена тривога скритно шастає немов дрохва.
І лащиться до ніг м'яким щеням твоя сумлінна катастрофа, в твоєму морі крупний лов, та не баранці ласкавих хвиль, лише грізних штормів здіймаються протуберанці, й зіяє поміж ними рідний мис твоя Голгота.
Хіба, месіє, ти корсар, весь білий світ хіба тобі ворота, хіба для тебе все живе навколо тільки бранка й бранці, і що не так з тобою на дистанції буття, де ти месією себе назвав, однак месії у собі так і не второпав?
№23 ХИΜΕΡΑ
Яка першопричина цього неймовірно плинного дійства, де спряжені дух і твердь, живе і тлін, де громом гнів рине, з гробу відлунює грім, а мить сполучає народження й вбивства,
де кровоточать оголені царства і королівства, жага й журба супроводжують убогість і блиск поколінь, де над збовтаним розмаїттям створінь зринають баранці пишнот і каліцтва,
де вперто без суду й слідства вирок двигає весь муравлиний цей моноліт, ревний у злому, в любові незрілий рід із сумними по собі стигматами звірства?
№18 ЧИЯ РУКА? «ЛЮДСТВО»
Скали звідси відступають мовчки, їм услід пускають кульбаби пух, призупиняється гравітація на безстрашно короткий сезон цвітіння, і невідомо — РОЗУМ чи СВІДОМІСТЬ твоя виринає із тління тлінним ялозити нетлінний ДУХ
Хто ганебно побачив тебе нагим ворог чи друг, якщо фатальною голизною тією осквернене усе твоє покоління, якщо весь твій рід, без сумніву і сумління, здатний спихати світ у жадобу і журбу?
Із двох нагнітаєш котру опцію глинного твого створіння, —
СВІДОМУ ЧИ РОЗУМНУ, для остаточного погребіння благих чеснот, згорнутих у твою окаянну урну?
https://www.facebook.com/share/r/1EeErXFtDU/
https://youtube.com/@lvivmisto?si=QEaTfWGGmp0_SvbW
https://www.swisstransfer.com/d/ef3f65c8-d500-4cd8-90a4-4c98f42cafc0
https://drive.google.com/file/d/1_kRr3NfwD-HuproZzDxErb0BudslijPQ/view?usp=drivesdk&usp=embed_facebook
https://mab.to/t/Hkkz7aKKc3O/eul
https://we.tl/t-b6GcHydw3t4OspRy
Po szczegółowej analizie przedstawionego dokumentu pt. Koncepcja edukacji wielojęzycznej w placówkach ogólnego szkolnictwa średniego z nauczaniem języków narodów rdzennych i mniejszości narodowych (p. 2), pragniemy jednak przedstawić nasze merytoryczne uwag i sformułować wnioski. Zapisy zawarte w dokumencie budzą głębokie zaniepokojenie polskiej mniejszości narodowej
. Istnieje realne ryzyko, że proponowane mechanizmy doprowadzą do systemowej marginalizacji języka polskiego jako samodzielnego języka wykładowego.
Poniżej przedstawiamy szczegółową argumentację i kluczowe obszary ryzyka:
1. Zagrożenie dla statusu języka polskiego jako pełnoprawnego języka wykładowego
Koncepcja zakłada etapowe i planowe zwiększanie liczby przedmiotów nauczanych w języku ukraińskim na poziomie szkoły bazowej i profilowej (p. 20). Choć rozumiemy intencję wzmacniania roli języka państwowego, to mechanizm ten de facto likwiduje tradycyjny model szkoły mniejszości narodowej, w której język ojczysty był głównym medium edukacyjnym. Zastąpienie go modelami bilingwalnymi lub trójjęzycznymi sprawi, że język polski utraci status języka wykładowego, stając się jedynie komponentem pomocniczym.
2. Instrumentalizacja języka ojczystego i sprowadzenie go do roli „pomostu”
W dokumencie wielokrotnie podkreśla się podejście „ukrainocentryczne” oraz zasadę „Język państwowy jako most” (pp. 3, 9). Niepokoi nas sformułowanie, zgodnie z którym wiedza i pojęcia naukowe wypracowane w języku ojczystym (L1) mają służyć przede wszystkim jako baza do ich „szybkiego i świadomego przekodowania na język państwowy (L2)” (pp. 3, 10). Traktowanie języka polskiego instrumentalnie – wyłącznie jako „platformy kognitywnej” ułatwiającej naukę ukraińskiego (p. 2) – odziera go z jego fundamentalnej wartości kulturotwórczej i tożsamościowej. Język mniejszości powinien rozwijać się autonomicznie jako język nauki i myślenia, a nie tylko jako narzędzie tranzytowe.
3. Ryzyko degradacji poziomu akademickiego polszczyzny poprzez metodykę CLIL i translanguaging
Proponowane szerokie wdrożenie metodyki przedmiotowo-językowej (CLIL) oraz praktyk translingwalnych (swobodnego przełączania kodów językowych przez uczniów podczas lekcji) rodzi poważne obawy dydaktyczne (pp. 4, 6, 21). Oficjalne zalecenie, aby nauczyciele pozwalali uczniom na mieszanie języka polskiego i ukraińskiego w celu „zmniejszenia napięcia kognitywnego”, w warunkach naturalnego pokrewieństwa obu języków słowiańskich doprowadzi do powstawania barier interferencyjnych. Skutkiem tego będzie niszczenie poprawności językowej, ubożenie słownictwa oraz degradacja stylu akademickiego polszczyzny na rzecz form hybrydowych.
4. Dyskryminacyjny charakter modeli 3.6 i 3.8 wobec środowisk o słabszej ekspozycji językowej
Koncepcja różnicuje wsparcie państwa w zależności od tego, czy język mniejszości jest powszechnie używany w rodzinie i społeczności lokalnej (p. 25). Modele przeznaczone dla sytuacji, w których język ojczysty nie ma silnego oparcia domowego (np. model 3.6 i 3.8), zakładają całkowite zdominowanie procesu edukacji przez język państwowy i sprowadzenie języka polskiego do roli fakultatywnego przedmiotu szkolnego (pp. 25, 27). Uważamy to podejście za krzywdzące. Szkoła polska na Ukrainie często pełni funkcję jedynego ośrodka rewitalizacji języka i kultury. Ograniczenie jej możliwości nauczania w języku polskim ze względu na stopień asymilacji otoczenia zamknie drogę do odtworzenia tożsamości językowej wielu dzieciom polskiego pochodzenia.
5. Przesunięcie akcentów w systemie oceny i monitoringu
Wprowadzenie Europejskiego Portfolio Językowego i oceny formatywnej w miejsce obiektywnej weryfikacji wiedzy rodzi obawę, że rzeczywisty poziom biegłości w języku ojczystym przestanie być priorytetem systemu nadzoru pedagogicznego (pp. 7, 16, 20). Istnieje ryzyko, że postęp ucznia będzie oceniany przez pryzmat jego „elastyczności wielojęzycznej” i zdolności do mediacji, a nie rzetelnej, głębokiej znajomości gramatyki i literatury polskiej (pp. 8, 16).
PODSUMOWANIE I APEL
Doceniając fakt, że Koncepcja powołuje się na Konstytucję Ukrainy, ustawę „O mniejszościach narodowych (wspólnotach)” oraz międzynarodowe traktaty, w tym Europejską Kartę Języków Regionalnych lub Mniejszościowych (pp. 5, 17-18), pragniemy zauważyć, że diabeł tkwi w szczegółach operacyjnych. Deklarowana w dokumencie „autonomia placówek” w doborze modeli językowych nie może być fasadowa (pp. 5, 18). Nie powinna ona służyć jako narzędzie presji administracyjnej na rzecz wybierania modeli bardziej asymilacyjnych.
Zwracamy się z gorącym apelem do Ministerstwa Oświaty i Nauki Ukrainy o:
Zagwarantowanie i utrzymanie tradycyjnego modelu szkół z polskim językiem wykładowym dla tych placówek, które zadeklarują taką wolę.
Wyłączenie przedmiotów humanistycznych i ścisłych z obowiązkowego bilingwizmu tam, gdzie społeczność rodziców opowiada się za pełnym nauczaniem w języku polskim.
Wprowadzenie jasnych kryteriów ochrony czystości języka mniejszości w metodyce CLIL, tak aby zapobiec degradacji polszczyzny (p. 4).
Włączenie przedstawicieli mniejszości polskiej i dyrektorów polskich szkół do grupy roboczej pracującej nad dokumentami wykonawczymi (takimi jak Typowe Położenie o Wielojęzycznym Środowisku) (p. 7).
Wierzymy, że autentyczny dialog i uwzględnienie głosu mniejszości pozwoli na wypracowanie rozwiązań, które zrealizują cele państwowe Ukrainy, nie naruszając jednocześnie fundamentalnego prawa polskiej mniejszości do zachowania i rozwoju swojego dziedzictwa językowego. Jesteśmy gotowi do konstruktywnej współpracy na każdym etapie prac nad reformą.